[Bác sĩ giải đáp] Trẻ mọc răng hàm: Dấu hiệu, cách chăm sóc và trẻ chậm mọc răng nên bổ sung gì

Trẻ mọc răng hàm là giai đoạn các răng hàm sữa nhú qua nướu, thường khiến bé quấy khóc, chảy nhiều nước dãi, thích gặm cắn và biếng ăn hơn bình thường. Bài viết giúp bạn nhận biết đúng dấu hiệu, chăm sóc bé nhẹ nhàng và biết trẻ chậm mọc răng nên bổ sung gì cho an toàn.

Trẻ Mọc Răng Hàm Là Gì Và Khi Nào Xảy Ra?

Mọc răng hàm không giống mọc răng cửa: răng hàm to, bề mặt rộng nên có thể khiến bé khó chịu rõ hơn. Để chăm sóc đúng, cha mẹ nên nắm cơ chế và mốc thời gian thường gặp.

Cơ Chế Khiến Bé Khó Chịu Khi Mọc Răng Hàm

Cơn khó chịu của bé xuất phát từ một chuỗi thay đổi trong khoang miệng:

Mầm răng hàm tiến dần lên sát bề mặt nướu, nướu phía trên bắt đầu căng và nhạy cảm.
Vùng nướu sưng đỏ, ngứa và đau, bé muốn cắn gặm để làm dịu.
Bé tiết nhiều nước dãi hơn, quấy khóc, ăn ngủ thất thường trong vài ngày quanh thời điểm răng xuyên qua nướu.

Mốc Thời Gian Mọc Răng Hàm Thường Gặp

Mỗi bé có nhịp mọc răng khác nhau, tuỳ di truyền và phát triển, nên các mốc dưới đây chỉ mang tính tham khảo:

Những chiếc răng đầu tiên thường mọc khoảng 6 tháng tuổi, có bé sớm từ 4 tháng hoặc muộn đến 10 tháng
Răng hàm sữa thứ nhất thường mọc trong khoảng 12 đến 18 tháng tuổi
Răng hàm sữa thứ hai thường mọc trong khoảng 20 đến 30 tháng tuổi
Răng hàm sữa đồng hành cùng bé đến khoảng 6 tuổi rồi mới được thay bằng răng vĩnh viễn

Dấu Hiệu Trẻ Mọc Răng Hàm Cha Mẹ Dễ Nhận Ra

Dấu hiệu mọc răng hàm thường nhẹ và tạm thời, nhưng đôi khi dễ nhầm với một tình trạng khác. Cha mẹ có thể rà theo các nhóm biểu hiện dưới đây.

Biểu hiện ở miệng và nướu:

Nướu sưng đỏ, sờ thấy căng ở vùng sắp mọc răng
Chảy nhiều nước dãi, có thể gây hăm quanh miệng, cằm
Thích cắn, gặm đồ chơi, tay hoặc vật cứng
Đôi khi có vùng nướu phồng nhẹ, hơi bầm trước khi răng nhú

Biểu hiện về hành vi:

Quấy khóc, cáu kỉnh hơn thường ngày, nhất là buổi tối
Biếng ăn, bú ít hoặc ăn chậm vì nướu đau
Khó ngủ, dễ giật mình, ngủ chập chờn
Hay đưa tay lên miệng, kéo tai, dụi má

Biểu hiện toàn thân (nhẹ):

Sốt nhẹ, thường không cao
Phân có thể hơi lỏng hơn ở một số bé

Mọc Răng Hàm Có Gây Sốt Cao, Tiêu Chảy Không?

Đây là điều cha mẹ cần phân biệt kỹ. Mọc răng có thể làm thân nhiệt tăng nhẹ, nhưng không phải nguyên nhân thường gặp của sốt cao:

Sốt khi mọc răng thường nhẹ và không kéo dài, khoảng 1 đến 2 ngày
Nếu bé sốt cao, sốt kéo dài, tiêu chảy nhiều, nôn, phát ban, bỏ ăn hoặc li bì, không nên cho rằng do mọc răng, hãy đưa bé đi khám

Cách Chăm Sóc Khi Trẻ Mọc Răng Hàm

Mục tiêu khi chăm sóc là làm bé dễ chịu hơn, giữ vệ sinh nướu và răng mới nhú, đồng thời không dùng cách có thể gây nguy hiểm cho bé.

Những Cách Làm Dịu Nướu An Toàn Tại Nhà

Dùng ngón tay sạch massage nhẹ nướu cho bé vài phút mỗi lần
Cho bé gặm khăn sạch, mềm đã làm mát (không đông cứng như đá)
Dùng vòng gặm nướu an toàn, làm mát nhẹ; kiểm tra thường xuyên, bỏ ngay nếu nứt, rách hoặc hư
Lau sạch nước dãi quanh miệng, cằm, cổ để giảm hăm da
Cho bé ăn đồ mềm, nguội hoặc mát như cháo, sữa chua phù hợp độ tuổi
Bế ẵm, trò chuyện, dỗ dành để bé thấy an toàn khi quấy khóc

Cần tránh:

Không để bé cắn vật nhỏ, cứng, dễ vỡ hoặc có thể bị nuốt, hóc
Không bôi các chất không rõ nguồn gốc lên nướu bé
Không tự ý dùng thuốc hoặc gel giảm đau cho trẻ nhỏ khi chưa có hướng dẫn của bác sĩ

Vệ Sinh Răng Miệng Cho Bé Khi Răng Hàm Mới Nhú

Răng sữa mọc lên cần được giữ sạch ngay từ đầu để hạn chế sâu răng:

Lau nướu và răng nhẹ nhàng bằng gạc hoặc khăn mềm ẩm sau bữa ăn và trước khi ngủ
Khi răng đã mọc, dùng bàn chải mềm cỡ nhỏ dành cho trẻ và lượng kem phù hợp độ tuổi theo hướng dẫn của nha sĩ nhi
Hạn chế đồ ngọt và nước ngọt; không để bé ngậm bình sữa khi ngủ
Cho bé làm quen với nha sĩ nhi sớm, khi có răng đầu tiên hoặc theo lịch khuyến nghị

Trẻ Chậm Mọc Răng Nên Bổ Sung Gì?

Khi thấy con mọc răng muộn, nhiều cha mẹ vội mua canxi hoặc vitamin cho bé. Trước khi bổ sung, bạn cần biết thế nào là chậm và việc bổ sung nên đi theo nguyên tắc nào.

Khi Nào Được Gọi Là Trẻ Chậm Mọc Răng?

Nhịp mọc răng mỗi bé khác nhau, nhiều bé mọc muộn hơn bạn bè vẫn hoàn toàn bình thường
Nếu bé hơn 12 tháng tuổi mà chưa có chiếc răng nào, thường được xem là chậm mọc răng và nên được bác sĩ đánh giá
Mọc chậm kèm chậm lẫy, bò, đi, nói, còi cọc, ngủ không yên hoặc đổ mồ hôi nhiều là lý do cần đi khám sớm hơn

Nguyên Tắc Bổ Sung Cho Trẻ Chậm Mọc Răng

Chậm mọc răng có thể liên quan đến nhiều yếu tố, từ di truyền, dinh dưỡng chưa đủ đến một số tình trạng cần bác sĩ tìm hiểu. Vì vậy:

Ưu tiên bổ sung qua chế độ ăn cân bằng, phù hợp độ tuổi
Không tự mua canxi, vitamin hay thực phẩm chức năng cho bé; chỉ dùng khi bác sĩ chỉ định, đúng loại và đúng liều
Bổ sung thừa cũng có thể gây hại, không phải càng nhiều càng tốt
Nếu bé đã ăn uống cân bằng mà vẫn mọc răng chậm, nên đi khám để tìm nguyên nhân

Nhóm Dưỡng Chất Thường Được Nhắc Đến Cho Răng Và Xương

Các nhóm sau thường được chuyên gia nhắc đến trong chế độ ăn của trẻ, bạn có thể tham khảo nguồn thực phẩm rồi trao đổi với bác sĩ về nhu cầu của bé:

Nhóm dưỡng chất	Vai trò thường được nhắc đến	Nguồn thực phẩm thường gặp
Canxi	Hình thành răng và xương chắc khỏe	Sữa, các chế phẩm từ sữa, trứng, cua, tôm, cá, rau xanh đậm
Vitamin D	Hỗ trợ cơ thể hấp thu canxi	Ánh nắng buổi sáng phù hợp, cá béo, trứng; bổ sung theo chỉ định bác sĩ
Vitamin K2	Thường được nhắc đến cùng canxi và vitamin D	Một số thực phẩm lên men, trứng, thịt; bổ sung theo chỉ định bác sĩ
Đạm	Nguyên liệu cho phát triển cơ thể và răng sữa	Thịt, cá, trứng, đậu, sữa
Vitamin A, C	Hỗ trợ sức khoẻ nướu và đề kháng	Rau củ quả màu vàng, đỏ, cam, trái cây giàu vitamin C phù hợp tuổi
Sắt, kẽm	Hỗ trợ ăn ngon, hấp thu tốt	Thịt, cá, trứng, các loại đậu, hạt (theo độ tuổi)

Với trẻ dưới 1 tuổi, việc ăn dặm và bổ sung vi chất cần theo hướng dẫn của bác sĩ nhi. Không nên cho bé ăn mật ong khi chưa đủ 1 tuổi.

Khi Nào Cần Đưa Trẻ Đi Khám?

Hầu hết triệu chứng mọc răng hàm chỉ tạm thời. Tuy nhiên, hãy đưa bé đến bác sĩ nhi hoặc nha sĩ nhi nếu có một trong các dấu hiệu sau:

Sốt cao hoặc sốt kéo dài trên 2 ngày
Tiêu chảy nhiều, nôn, phát ban
Bỏ ăn, bỏ bú, li bì, khóc không dỗ được
Nướu sưng to, có mủ, chảy máu nhiều hoặc đau tăng dần
Khó thở, ho nhiều hoặc dấu hiệu bất thường khác
Hơn 12 tháng chưa mọc răng nào, hoặc mọc răng chậm kèm chậm vận động, chậm nói, còi cọc
Răng mọc lệch, chen chúc, hoặc bé đau kéo dài mỗi khi nhai

Những Câu Hỏi Thực Tế Hay Gặp

Trẻ mọc răng hàm mất bao lâu?

Mỗi chiếc răng thường gây khó chịu rõ hơn trong vài ngày quanh thời điểm xuyên qua nướu, nhưng cả quá trình mọc đủ các răng hàm sữa kéo dài trong nhiều tháng. Bé có thể khó chịu theo từng đợt.

Trẻ mọc răng hàm có nhất thiết phải sốt không?

Không. Không phải bé nào cũng sốt, và nếu có thì thường chỉ sốt nhẹ trong thời gian ngắn. Sốt cao hoặc kéo dài cần được khám để tìm nguyên nhân khác.

Có nên cho trẻ uống thêm canxi để mọc răng nhanh hơn không?

Không nên tự bổ sung. Canxi và vitamin chỉ nên dùng khi bác sĩ đánh giá cần thiết, đúng loại và đúng liều. Trước hết hãy đảm bảo bữa ăn của bé đa dạng, đủ nhóm chất.

Vòng gặm nướu có dùng được cho bé mọc răng hàm không?

Có thể dùng vòng gặm an toàn, làm mát nhẹ và kiểm tra thường xuyên. Một số chuyên gia lưu ý vòng gặm thường thiết kế cho giai đoạn răng cửa, nên hãy chọn loại phù hợp tuổi và bỏ ngay nếu nứt hỏng.

Trẻ mọc răng hàm quấy khóc về đêm có bình thường không?

Có thể gặp vì ban đêm bé mệt và ít thứ để phân tán sự chú ý khỏi cảm giác đau nướu. Cha mẹ có thể massage nhẹ nướu, dỗ dành bé, và đưa bé đi khám nếu khóc dữ dội, sốt cao hoặc bỏ ăn.

Bé 1 tuổi chưa mọc răng nào có cần lo không?

Nếu bé đã hơn 12 tháng mà chưa có răng nào, cha mẹ nên đưa bé đi khám để bác sĩ đánh giá tổng thể sự phát triển, thay vì tự bổ sung canxi hoặc vitamin.

Trẻ mọc răng hàm là giai đoạn bình thường nhưng đòi hỏi cha mẹ nhẹ nhàng và kiên nhẫn. Những điểm quan trọng cần nhớ:

Dấu hiệu thường gặp: nướu sưng đỏ, chảy dãi, thích cắn gặm, quấy khóc, biếng ăn, khó ngủ, có thể sốt nhẹ
Sốt cao, kéo dài, tiêu chảy nhiều, nôn hoặc li bì không phải biểu hiện điển hình của mọc răng, cần đi khám
Làm dịu bằng massage nướu nhẹ, khăn mềm làm mát, vòng gặm an toàn, lau sạch nước dãi, đồ ăn mềm và mát
Trẻ chậm mọc răng nên bổ sung gì: ưu tiên chế độ ăn cân bằng, đủ canxi, đạm, rau quả; chỉ dùng canxi, vitamin D, K2 hay vi chất khi bác sĩ chỉ định
Bé hơn 12 tháng chưa có răng nào hoặc mọc chậm kèm chậm vận động, còi cọc, hãy đưa đi khám để tìm nguyên nhân

Nếu bạn có bất kỳ câu hỏi nào, đừng ngần ngại để lại phản hồi cho DrKam qua hotline 0986.032.346 để được đội ngũ chuyên gia của DrKam tư vấn miễn phí nhé!

Tiktok: https://www.tiktok.com/@drkampharmaofficial

Facebook: https://www.facebook.com/@drkam.songkhoecungchuyengia hoặc https://www.facebook.com/drkam.bacsirangmienghong